Tumoren in de alvleesklier kunnen dit proces verstoren doordat ze de afgifte van belangrijke spijsverteringsenzymen blokkeren. Zonder deze enzymen heeft het lichaam moeite om eiwitten uit voedsel goed op te nemen. Na verloop van tijd kan dit leiden tot een aandoening die bekend staat als hypoalbuminemie, met name in een gevorderd stadium van de ziekte. In sommige gevallen kan de tumor ook de leverfunctie beïnvloeden of wijdverspreide ontstekingen in het lichaam veroorzaken, wat beide de albuminespiegel verder kan verlagen.
Dit type zwelling uit zich vaak als pittingoedeem, dat meestal het meest opvalt rond de enkels en voeten. Een eenvoudige manier om pittingoedeem te controleren is door voorzichtig met een vinger in het gezwollen gebied te drukken – als er een tijdelijke deuk achterblijft, kan dit op deze aandoening wijzen. In tegenstelling tot zwelling veroorzaakt door diepe veneuze trombose (DVT), die doorgaans slechts één been aantast, ontwikkelt systemisch oedeem zich meestal geleidelijk en treft het vaak beide benen.
Diagnostische trajecten: Wanneer zwelling tot ontdekking leidt
In sommige gevallen kan zwelling in de benen het vroegste teken zijn van alvleesklierkanker. Vanwege deze mogelijkheid bevelen medische richtlijnen – zoals die van ESMO uit 2025 – een zorgvuldig medisch onderzoek aan wanneer er sprake is van beenzwelling zonder duidelijke oorzaak. Deze aanbeveling is met name belangrijk voor personen ouder dan 50 jaar of personen met bijkomende risicofactoren, zoals een rookverleden of onverklaarbaar gewichtsverlies.
Het diagnostisch proces voor mogelijke aandoeningen van de alvleesklier begint meestal met een eerste test. Artsen starten vaak met een bloedtest die de D-dimeerwaarden meet. Dit zijn eiwitten die vrijkomen wanneer het lichaam een bloedstolsel afbreekt. Onderzoek gepubliceerd door Seitz en collega’s in 2024 toonde aan dat verhoogde D-dimeerwaarden kunnen wijzen op de aanwezigheid van een bloedstolsel, hoewel de test op zich geen diagnose kan bevestigen.
Bij een vermoeden van diepe veneuze trombose (DVT) voeren artsen doorgaans beeldvormende onderzoeken uit. Volgens de Mayo Clinic is een van de eerste methoden die wordt gebruikt duplex-echografie. Hiermee kunnen artsen de bloedstroom in de aderen observeren en vaststellen of deze is vertraagd of geblokkeerd.
Een andere belangrijke stap is het opsporen van eventuele onderliggende kankers. Wanneer diepe veneuze trombose (DVT) optreedt zonder duidelijke aanleiding – zoals een recente operatie of een lange reis – wordt dit als onverklaard beschouwd. In dergelijke situaties kunnen artsen volgens het National Cancer Institute (2025) een CT- of MRI-scan van de buik aanvragen om te zoeken naar verborgen kankers, waaronder alvleesklierkanker. Het onderzoeken van onverklaarde stollingsverschijnselen kan soms leiden tot de ontdekking van kanker in een eerder stadium dan normaal gesproken het geval zou zijn.
Management en nieuwe behandelstrategieën (2025-2026)